گاهی فقط اسم «پاپ اسمیر» یا «HPV» کافی است تا آدم هزار سناریو توی ذهنش بسازد. اما حقیقت ساده‌تر از چیزی است که در شبکه‌های اجتماعی می‌بینیم:
این‌ها آزمایش‌های پیشگیرانه‌اند—برای اینکه اگر چیزی قرار است مهم شود، زودتر دیده شود.

در این مقاله مجله‌ای، بدون ترساندن و بدون اصطلاحات سخت، ۹ نکته‌ی کاربردی می‌گوییم که هم استرس را کم می‌کند، هم احتمال اینکه آزمایش‌تان «تکرار» بخورد را پایین می‌آورد.

۱) HPV یعنی چه؟ و آیا «مثبت شدن» یعنی سرطان؟

HPV یک ویروس بسیار شایع است و بسیاری از افراد در مقطعی از زندگی در تماس با آن قرار می‌گیرند. نکته مهم این است که همه‌ی انواع HPV خطرناک نیستند و حتی در انواع پرخطر هم، مثبت بودن الزاماً به معنی سرطان نیست؛ یعنی فقط می‌گوید «نیاز به پیگیری درست» وجود دارد. (برای پیشگیری، اصل ماجرا غربالگری منظم است.)

۲) پاپ اسمیر و HPV چه فرقی دارند؟

• پاپ اسمیر (Cytology/Pap): به دنبال تغییرات سلولی در دهانه رحم می‌گردد.

• تست HPV: به دنبال وجود ویروس‌های پرخطر HPV است.

این دو می‌توانند جداگانه یا همراه هم استفاده شوند (بسته به سن و شرایط).

۳) هر چند وقت یکبار لازم است؟ (طبق راهنماهای معتبر)

این بخش را ساده و «عمومی» می‌گویم (برای افراد با ریسک معمولی). اگر باردار هستید، نقص ایمنی دارید، سابقه ضایعات دهانه رحم دارید یا پزشک‌تان چیز دیگری گفته، برنامه شما می‌تواند متفاوت باشد.

گزینه‌های رایج غربالگری (نمونه‌های اصلی):

• زیر ۲۱ سال: معمولاً غربالگری توصیه نمی‌شود.

• ۲۱ تا ۲۹ سال: پاپ اسمیر هر ۳ سال.

• ۳۰ تا ۶۵ سال: چند گزینه وجود دارد (مثلاً HPV هر ۵ سال یا پاپ هر ۳ سال یا همزمان هر ۵ سال).

هم‌زمان، برخی راهنماها شروع غربالگری با HPV از ۲۵ سالگی را مطرح کرده‌اند.

۴) دو روز قبل از پاپ اسمیر این کارها را نکنید (تا جواب دقیق‌تر شود)

این یکی از مهم‌ترین بخش‌های مقاله است—چون خیلی از «جواب‌های نامشخص» از همین‌جا می‌آید:

طبق توصیه‌های معتبر، برای حدود ۲ روز قبل از پاپ اسمیر بهتر است:

• رابطه جنسی نداشته باشید

• دوش واژینال انجام ندهید

• دارو/کرم/ژل واژینال یا مواد اسپرم‌کش استفاده نکنید

اگر اتفاق افتاد، معمولاً لازم نیست وقت را کنسل کنید؛ به پزشک/ماما بگویید تا نتیجه بهتر تفسیر شود.

۵) اگر پریود هستم چی؟

خیلی‌ها همین‌جا منصرف می‌شوند. واقعیت این است که:

• بعضی مراکز ترجیح می‌دهند زمان آزمایش خونریزی شدید نباشد.

• اما در منابع معتبر آمده که هر دو تست می‌تواند حتی در زمان پریود هم انجام شود (با تشخیص ارائه‌دهنده).

پس اگر وقت گرفته‌اید، بهتر است قبلش با مرکز هماهنگ کنید، نه اینکه خودتان حذفش کنید.

۶) در اتاق معاینه دقیقاً چه اتفاقی می‌افتد؟

دانستن روند، نصف اضطراب را کم می‌کند: شما از کمر به پایین لباس را در فضای امن عوض می‌کنید، پزشک/ماما با وسیله‌ای به نام اسپکولوم دید به دهانه رحم ایجاد می‌کند، و با یک برس کوچک نمونه‌برداری انجام می‌شود. کل پروسه معمولاً کوتاه است.

۷) «تست درد دارد؟» واقعیتش چیست؟

بیشتر افراد آن را «ناراحت‌کننده اما قابل تحمل» توصیف می‌کنند. کاری که کمک می‌کند:

• قبل از معاینه نفس آرام و شکمی

• شانه‌ها شل

• اگر اضطراب دارید از پزشک بخواهید مرحله به مرحله توضیح بدهد
  (این‌ها درمان نیستند، فقط تجربه را بهتر می‌کنند.)

۸) اگر جواب HPV مثبت شد، قدم بعدی چیست؟

پاسخ دقیق کاملاً به نوع نتیجه و سن و سابقه شما بستگی دارد (و اینجا نسخه واحد نداریم). اما پیام کلی این است:
مثبت شدن، یعنی “پیگیری”؛ ممکن است تکرار تست در زمان مشخص، بررسی تکمیلی یا کولپوسکوپی مطرح شود—و تصمیم را پزشک طبق دستورالعمل‌ها می‌گیرد.

۹) واکسن HPV هنوز هم می‌تواند مفید باشد؟

CDC می‌گوید واکسن HPV معمولاً برای سنین ۱۱ یا ۱۲ توصیه می‌شود و تا ۲۶ سال اگر کامل نزده‌اید، “catch-up” مطرح است. برای ۲۷ تا ۴۵ سال تصمیم‌گیری می‌تواند به‌صورت مشترک با پزشک باشد.
(دوزها هم بسته به سن شروع می‌تواند ۲ دوز یا ۳ دوز باشد.)

۶ باور غلط رایج (و جواب کوتاه)

باور غلط ۱: «اگر HPV دارم یعنی حتماً خیانت/رفتار بد بوده.»
واقعیت: HPV شایع است و می‌تواند سال‌ها بی‌علامت بماند.

باور غلط ۲: «اگر واکسن زدم، دیگر غربالگری لازم نیست.»
واقعیت: غربالگری همچنان مهم است.

باور غلط ۳: «پاپ اسمیر همان تست HPV است.»
واقعیت: یکی سلول را می‌بیند، یکی ویروس را.

باور غلط ۴: «اگر مثبت شد یعنی سرطان دارم.»
واقعیت: مثبت شدن یعنی نیاز به پیگیری، نه نتیجه قطعی.

باور غلط ۵: «اگر علامت ندارم، لازم نیست.»
واقعیت: غربالگری برای وقتی است که علامت ندارید.

باور غلط ۶: «این آزمایش خیلی دردناک است.»
واقعیت: معمولاً کوتاه و قابل تحمل است.

سوالات پرتکرار

۱) قبل از پاپ اسمیر چه کارهایی نباید انجام بدهم؟
تا ۲ روز قبل بهتر است رابطه، دوش واژینال، و دارو/کرم واژینال و اسپرم‌کش استفاده نشود.

۲) اگر نزدیک آزمایش رابطه داشتم، کنسل کنم؟
معمولاً نه؛ به پزشک اطلاع دهید.

۳) اگر پریود باشم چه؟
بستگی دارد؛ خیلی وقت‌ها قابل انجام است اما با مرکز هماهنگ کنید.

۴) از چه سنی غربالگری شروع می‌شود؟
بسیاری از راهنماها از ۲۱ سالگی شروع می‌کنند، و برخی از ۲۵ سالگی برای HPV.

۵) هر چند وقت یکبار لازم است؟
بسته به سن و نوع تست متفاوت است (پاپ ۳ سال، HPV ۵ سال و… برای افراد با ریسک معمولی).

۶) واکسن HPV تا چه سنی فایده دارد؟
تا ۲۶ سال به‌صورت روتین/کچ‌آپ، و ۲۷ تا ۴۵ سال با تصمیم‌گیری مشترک.

7) اگر زگیل تناسلی داشته باشم باید چه کار کنم؟

برای درمان زگیل تناسلی در اصفهان میتوانید به مطب دکتر روح اله نژاد مراجعه کنید.