بدن انسان، مخصوصاً بدن زنان، همیشه در حال تعادل بین انواع مختلف باکتریها و قارچهاست. واژن هم از این قاعده مستثنا نیست. در حالت طبیعی، یک تعادل سالم بین باکتریها و قارچها در واژن وجود دارد، اما گاهی اوقات این تعادل بههم میخورد و زمینه برای رشد بیشازحد قارچها فراهم میشود. نتیجه این اختلال چیزی است که بسیاری از زنان تجربه میکنند اما همیشه دربارهاش حرف نمیزنند: عفونت قارچی واژن.
اما عفونت قارچی واژن چه علائمی دارد؟ آیا فقط خارش است؟ یا ترشحات غیرطبیعی؟ آیا همه زنان آن را یکسان تجربه میکنند؟ این مقاله دقیقاً برای پاسخ به همین سوالها نوشته شده تا نهتنها از نظر پزشکی، بلکه از نظر تجربه انسانی هم به این مسئله نگاهی واقعگرایانه و کامل داشته باشیم.
خارش شدید و مداوم؛ علامتی که نمیتوان نادیده گرفت
یکی از رایجترین نشانههایی که زنان در ابتدای عفونت قارچی واژن تجربه میکنند، خارش شدید در ناحیه تناسلی است. این خارش معمولاً محدود به سطح خارجی واژن نیست و گاهی میتواند به نواحی داخلی هم سرایت کند. شدت خارش بهحدی میرسد که فعالیتهای روزمره را مختل میکند.
این علامت میتواند در ابتدا با سوزش همراه نباشد، اما با گذشت زمان و مخصوصاً هنگام ادرار یا رابطه جنسی، احساس سوزش به آن اضافه میشود. آنچه اهمیت دارد این است که خارش مداوم، اگرچه ممکن است با بیماریهای دیگر هم دیده شود، اما در عفونت قارچی واژن معمولاً تداوم و شدت بیشتری دارد.
ترشحات غلیظ، سفید و بیبو؛ اما غیرعادی
در شرایط طبیعی، ترشحات واژن شفاف یا شیری رنگ هستند، معمولاً رقیقاند و بوی خاصی ندارند. اما وقتی فرد دچار عفونت قارچی واژن میشود، این ترشحات به وضوح تغییر میکنند. ترشحات در این حالت معمولاً سفید و غلیظ هستند و بافتی شبیه پنیر کاتِج یا کشکمانند دارند. نکته جالب توجه این است که برخلاف بسیاری از عفونتهای باکتریایی، این ترشحات بدبو نیستند.
این تغییر در ظاهر ترشحات برای بسیاری از زنان نگرانکننده است، مخصوصاً اگر با خارش و سوزش همراه باشد. اما آگاهی از این علامت میتواند کمک کند تا فرد سریعتر به پزشک مراجعه کرده و از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.
قرمزی و التهاب پوست ناحیه تناسلی
التهاب و قرمزی در پوست اطراف واژن هم یکی از نشانههای معمول این نوع عفونت است. گاهی پوست آن ناحیه حساس و خشک میشود و در برخی موارد حتی ممکن است دچار ترکهای سطحی شود. این علائم ممکن است در کنار ترشحات غیرعادی و خارش، فرد را دچار نگرانی بیشتری کند.
حس سوزش هنگام ادرار به دلیل تماس ادرار با پوست تحریکشده است، نه از درون مجرای ادرار. بنابراین تمایز آن با عفونتهای ادراری نیز اهمیت دارد. در مواردی که فرد همزمان با عفونت قارچی، دچار عفونت ادراری نیز هست، شدت سوزش هنگام ادرار بیشتر خواهد بود.
درد هنگام رابطه جنسی (Dyspareunia)
یکی از علامتهای کمتر شناختهشده که بسیاری از زنان تجربه میکنند، درد یا ناراحتی هنگام رابطه جنسی است. این مسئله به دلیل خشکی، التهاب و حساسیت پوست واژن در اثر عفونت قارچی واژن به وجود میآید. برای بعضی از افراد، این درد آنقدر آزاردهنده است که رابطه را متوقف میکنند یا از آن اجتناب میورزند.
باید تأکید کرد که این احساس، اگرچه جسمی است، اما میتواند تأثیر روانی هم داشته باشد؛ مثلاً باعث کاهش میل جنسی یا اضطراب در روابط شود. بنابراین نباید آن را بیاهمیت دانست.
احساس فشار یا ناراحتی در لگن؛ نشانهای کمتر شایع اما مهم
اگرچه این علامت در بین همه مبتلایان رایج نیست، اما بعضی از زنان در زمان عفونت قارچی واژن احساس فشار، سنگینی یا ناراحتی مبهم در ناحیه لگن دارند. این حس معمولاً موقتی است و با شروع درمان کاهش مییابد. علت آن میتواند التهاب داخلی یا پاسخ بدن به عفونت باشد.
در چنین شرایطی، مهم است که فرد از مصرف داروهای خودسرانه خودداری کرده و سریعتر با پزشک مشورت کند تا علت دقیق این احساس مشخص شود.
آیا همه این علائم با هم ظاهر میشوند؟
خیر. بسته به سیستم ایمنی، سابقه عفونت، بهداشت فردی و سبک زندگی، هر زنی میتواند ترکیبی متفاوت از این علائم را تجربه کند. ممکن است فردی فقط با ترشحات مواجه شود، درحالیکه دیگری تنها دچار خارش و التهاب شود. حتی در برخی موارد، افراد هیچ علامت آشکاری ندارند اما در معاینه پزشکی، عفونت قارچی تشخیص داده میشود.
علت اصلی بروز عفونت قارچی چیست؟
گرچه در این مقاله تمرکز ما روی پاسخ به این سؤال است که عفونت قارچی واژن چه علائمی دارد، اما بیتوجهی به علتها باعث تکرار آن در آینده خواهد شد. استفاده بیشازحد از آنتیبیوتیکها، پوشیدن لباس زیر تنگ و نخی نبودن، عدم خشککردن صحیح واژن بعد از حمام یا استخر، تغییرات هورمونی در بارداری، استرس شدید، یا حتی دیابت کنترلنشده میتوانند عواملی برای بروز این عفونت باشند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر هر یک از علائم ذکرشده بیش از چند روز ادامه داشت یا شدت آنها رو به افزایش بود، لازم است حتماً به پزشک متخصص مراجعه شود. گاهی زنان تصور میکنند میتوانند با داروهای بدون نسخه مشکل را برطرف کنند، اما در صورت اشتباه بودن تشخیص، ممکن است بیماری شدت بگیرد یا مزمن شود.
درمان عفونت قارچی چقدر طول میکشد؟
درمان معمولاً با داروهای ضدقارچ خوراکی یا موضعی انجام میشود. بسته به شدت عفونت و اینکه آیا بیمار قبلاً این مشکل را داشته یا خیر، دوره درمان ممکن است بین ۳ تا ۷ روز طول بکشد. در صورت مزمن بودن، درمان طولانیتری لازم است. رعایت بهداشت، مصرف دارو طبق تجویز، و خودداری از خوددرمانی از نکات کلیدی در درمان موفق است.
جمعبندی: علائم را بشناس تا زودتر درمان شوی
دانستن اینکه عفونت قارچی واژن چه علائمی دارد، به زنان کمک میکند تا با هوشیاری و درک بهتر از بدن خود، در زمان مناسب برای درمان اقدام کنند. این بیماری نه شرمآور است و نه عجیب. طبیعی است، شایع است و خوشبختانه درمانپذیر. فقط کافیست که نسبت به تغییرات بدن خود بیتفاوت نباشیم و بدون تعلل به پزشک مراجعه کنیم. توجه به این علائم ساده میتواند از بروز مشکلات جدیتر در آینده جلوگیری کند 🌸
مطالب مرتبط:
دکتر راحله روح الله نژاد | بهترین متخصص زنان و زایمان در اصفهان | سزارین | زایمان طبیعی